در منطقه‌ای که بخش زیادی از چشم‌انداز آن را کویر و زمین‌های خشک تشکیل می‌دهد، آب فقط یک نیاز روزمره نیست؛ بخشی از زندگی و تاریخ مردم است.

ایراج به دلیل وجود چشمه‌های متعدد، در میان مردم با عنوان «روستای سی‌وسه‌چشمه» نیز شناخته شده است. همین منابع آب در شکل‌گیری باغ‌ها، نخلستان‌ها و سکونت در این منطقه نقش داشته‌اند.

چشمه‌ها در گذشته محل تأمین آب و بخشی از مسیر زندگی روزانه مردم بودند. آب از دل زمین می‌آمد و در کنار آن، باغ و زمین کشاورزی شکل می‌گرفت.

امروز نیز وقتی از ایراج صحبت می‌شود، نمی‌توان نقش آب را در شکل‌گیری هویت روستا نادیده گرفت. چشمه‌ها تنها یک جاذبه طبیعی نیستند؛ بخشی از خاطره جمعی مردم و نشانه‌ای از سازگاری انسان با محیط خشک کویر هستند.

در ایراج، داستان زندگی را می‌توان از جایی آغاز کرد که آب از دل زمین بیرون می‌آید.